Fresh Start Effect ทำไมเราถึงอยากเป็นคนใหม่เมื่อขึ้นปีใหม่?

Fresh Start Effect ทำไมเราถึงอยากเป็นคนใหม่เมื่อขึ้นปีใหม่? 🗓️✨  

มกราคม💫 เดือนแรกของปีและเป็นเดือนแรกของการเริ่มต้นใหม่ของใครหลายคน

.

สมุดที่เริ่มเขียนด้วยคำว่า ‘เป้าหมายปีนี้’📖 หน้าจอโทรศัพท์ที่ถูกตั้งด้วย Vision board รวบรวมภาพตัวเราที่อยากเป็น📱 หรือแม้กระทั่งคอนเทนต์ ‘สิ่งที่ได้ไปต่อ’ กับ ‘สิ่งที่ไม่ได้ไปต่อ’ ใน Tiktok🎥  

.

ราวกับว่าเมื่อปฏิทินถูกเปลี่ยนหน้าเป็นวันที่ 1 มกราคม หลายคนเริ่มรู้สึกถึงพลังที่อยากจะเปลี่ยนแปลงตนเองให้ดีขึ้น รวมถึงพลังที่อยากจะละทิ้งนิสัยบางอย่างไว้ข้างหลัง

.

สิ่งนี้อาจอธิบายได้ด้วยแนวคิด Fresh Start effect 🏃‍♂️💨 ที่บอกว่า ผู้คนมีแรงจูงใจในการเปลี่ยนแปลงพฤติกรรมหรือเริ่มต้นสิ่งใหม่มากขึ้น

.

เมื่อเข้าสู่ช่วงหมุดเวลาที่มีความหมายทางใจ (Temporal Landmarks) 📅 หรือก็คือ วันสำคัญหรือช่วงเวลาพิเศษต่างๆ ที่มนุษย์ใช้เป็นจุดเริ่มต้นใหม่เพื่อเปลี่ยนแปลงพฤติกรรม ไม่ว่าจะเป็นวันขึ้นปีใหม่ วันเริ่มงาน วันเกิด ต้นเดือน หรือแม้แต่วันจันทร์ธรรมดาที่อาจพิเศษสำหรับใครบางคน  

.

💡การศึกษาของ Dai และคณะ (2014) ได้ทำงานวิจัยภาคสนามและพบว่าการค้นหาคำว่า "diet" (การลดน้ำหนัก) การเข้าใช้บริการยิมของนักศึกษา และความมุ่งมั่นในการทำตามเป้าหมาย เพิ่มขึ้นอย่างมีนัยสำคัญ

.

🎯ทำไม “จุดเริ่มต้นใหม่” ถึงกระตุ้นพฤติกรรมที่ดีต่อตัวเราได้มากเป็นพิเศษ?

Dai และคณะ (2014) เสนอว่า temporal landmarks สามารถกระตุ้น 2 กลไกสำคัญ  👇

1.การแบ่งแยกเวลาและตัวตนในอดีต✂️

สมองของเรากำลังมองช่วงของเวลาเป็นบท คล้ายกับบทของหนังสือ เมื่อถึง temporal landmarks หรือวันสำคัญ เราจะขีดเส้นแบ่งระหว่าง "ตัวฉันในอดีต" ที่อาจจะขี้เกียจหรือล้มเหลว กับ "ตัวฉันในอนาคต" ที่เปี่ยมด้วยความหวัง   เหมือนเรากำลังเริ่มต้นใหม่ด้วยหนังสือที่หน้าแรกสะอาด พร้อมความคิดว่า “คราวนี้เราอาจทำได้ดีกว่าเดิม”📖  

2.ส่งเสริมการหันมามองภาพรวมของชีวิต🔭

คนเรามักจะติดอยู่กับรายละเอียด ปัญหาจุกจิกจนรู้สึกว่าการเปลี่ยนแปลงยากจัง แต่เมื่อเราได้เริ่มต้นใหม่ความว่างเปล่าของสมุดเล่มนี้ ทำให้เรารู้สึกว่าเราควบคุมได้ คนจึงเริ่มตั้งเป้าหมายระยะยาวและสร้างพฤติกรรมที่สอดคล้องกับตัวตนและเป้าหมายได้ง่ายขึ้น 🧭  

.

กลไกทั้งสองนี้ทำงานร่วมกันเพื่อกระตุ้นให้เราเกิดแรงบันดาลใจและพฤติกรรมที่สอดคล้องกับความปรารถนาของตนเอง

.

เข้าใจและใช้ Fresh Start Effect ให้ได้ผลจริง ✍️💨  

Fresh Start Effect สามารถสร้างแรงจูงใจให้กับเราได้ แต่นั่นไม่ได้การันตีว่าเราจะทำได้สำเร็จเสมอไป เพราะแรงจูงใจเป็นจุดเริ่มต้นที่มีอายุไม่นานหรืออาจต้องคอยเติมเชื้อไฟให้สม่ำเสมอ แล้วเราจะเริ่มต้นใหม่ให้ถูกจังหวะได้อย่างไร?🤔  

.

เริ่มจากการสำรวจตัวเอง🔍  ก่อนจะเริ่มเป้าหมายใหม่ลองดูว่าตอนนี้เรากำลังทำอะไรอยู่ สิ่งนั้นส่งเสริมหรือขัดแย้งกับเป้าหมายถัดไปของเราไหม เหมือนเป็นการติดตามผลตัวเราในตอนนี้ เพื่อที่เราจะได้กำหนดจุดเริ่มต้นของการเปลี่ยนแปลงที่ได้ผล ลองดูว่าในเป้าหมายนั้น เรากำลังอยู่ในช่วงพุ่งขึ้น หรือ ถอยลง  

.

🔻เมื่ออยู่ในช่วง "ถอยลง" (เพิ่งพังหรือล้มเหลวมา) – ล้างกระดานเพื่อเริ่มต้นใหม่

• Restart 🔄 - ใช้หมุดหมายทางเวลาที่ใกล้ที่สุด เป็นจุดตัดขาดจากตัวตนเก่าที่ล้มเหลว เริ่มตัวเราที่จะเป็นคนใหม่

• Delete 🗑️ – ลบความล้มเหลวที่เคยเกิดขึ้น เก็บไว้แค่บทเรียนที่เรียนรู้ เพิ่มความเชื่อมั่นและจำไว้ว่าเราเรียนรู้แล้ว

• Small 🌱 – เริ่มจากโฟกัสเป้าหมายเล็กประจำสัปดาห์ เลิกกดดันตัวเองด้วยภาพใหญ่ชั่วคราว ซึมซับความสำเร็จเล็ก ๆ  

.

🔺 เมื่ออยู่ในช่วง "พุ่งขึ้น" (กำลังทำได้ดีและต่อเนื่อง) – ไม่ต้องเริ่มใหม่ แต่ทำให้มีประสิทธิภาพมากขึ้น  

• Keep going 🚀 – ไปกันต่อ ไม่มองว่าเป็นการนับหนึ่งใหม่ แต่ให้มองว่าเป็น "ก้าวที่ 101, 102..." ของการเดินทางเดิม

• Big 👀 – มองภาพกว้าง ย้อนดูความสำเร็จที่เคยผ่านมา เพื่อย้ำเตือนใจว่าเราสะสมความสำเร็จมาไกลแค่ไหนแล้ว

• Visualize 📈– สร้างภาพที่สำเร็จ ใช้ปฏิทินหรือกราฟที่แสดงความต่อเนื่องยาวๆ เพื่อรักษาแรงจูงใจไม่ให้ขาดตอน

.

📍เทคนิคสร้างความแข็งแรงให้แผนการ📍

✔️ เป้าหมายต้องชัดเจนและวัดผลได้ เช่น ไม่ใช่แค่จะรวย แต่เป็น จะเก็บเงินให้ได้ 10,000 บาทต่อเดือน

✔️ สร้างหมุดหมายเล็กๆ ระหว่างทาง ลองใช้ทุกวันจันทร์ หรือทุกวันที่ 1 ของเดือน เป็นวันรีวิวและปรับแผน

✔️ มีระบบติดตามผลที่ง่าย ทำเป็นบันทึก ทำ/ไม่ทำ การขีดเส้นตามวันที่ทำสำเร็จ

✔️ บอกเป้าหมายกับคนอื่น เหมือนกับเป็นการสัญญากับตัวเองที่มีพยานอยู่ด้วย . อย่าลืมว่า ไม่ว่าปฏิทินจะเปลี่ยนหน้าไปอีกกี่ครั้ง หรือจะรอ 'วันจันทร์ที่สมบูรณ์แบบ' อีกกี่หน พลังของ Fresh Start Effect จะไร้ความหมายทันทีถ้าไม่มีรอยปากกาเริ่มเขียนลงบนหน้ากระดาษที่ว่างเปล่า   ไม่ต้องรอให้ถึงหมุดหมายใหญ่ครั้งหน้า เพราะ 'วินาทีนี้' ก็เป็นจุดเริ่มต้นใหม่ที่ดีที่สุดได้เหมือนกัน⏳🌟 แล้วคุณมีเป้าหมายเล็กๆ ที่อยากเริ่มทำในวันนี้หรือยัง?

---- บทความโดย มหาจิตนครคลินิก

#บทความจิตวิทยา #มหาจิตนครคลินิก #คลินิกจิตวิทยา #จิตวิทยาปรึกษา #จิตวิทยาบำบัด #ความรู้จิตวิทยา #ปีใหม่เริ่มต้นใหม่ #เปลี่ยนแปลงตัวเอง #เติบโตก้าวหน้า

อยากเปลี่ยนตัวเองแต่ไม่สำเร็จสักที | ปรึกษานักจิตวิทยา

มหาจิตนครคลินิก

🗓️ เปิดทำการทุกวันอังคาร-อาทิตย์เวลา 10.00-20.00น.

📌มีบริการจิตวิทยาปรึกษา จิตวิทยาบำบัด และ การทำแบบประเมินทางจิตวิทยา

แหล่งอ้างอิง

• Dai, H., Milkman, K. L., & Riis, J. (2014). The fresh start effect: Temporal landmarks motivate aspirational behavior. Management Science, 60(10), 2563–2582. https://doi.org/10.1287/mnsc.2014.1901

• Faraci, C. M., (n.d.). The Psychology of Fresh Starts: Why Do So Many Want to Change in January?. Center for anxiety and behavior management. https://anxietyandbehaviornj.com/the-psychology-of-fresh-starts-why-do-so-many-want-to-change-in-january/ 

• Psychology Compass. (n.d.). Reaching goals with the science of the “fresh start effect”. https://psychologycompass.com/blog/reaching-goals/ 

• Wellman, J. (2024, December 26). Fresh Starts: The Psychology Behind New Year Motivation. Psychology today. https://www.psychologytoday.com/us/blog/4000-mondays/202412/fresh-starts-the-psychology-behind-new-year-motivation