Artemis II กับself-esteem ในตัวคุณ

ในช่วงที่ผ่านมา ข่าวเกี่ยวกับภารกิจ Artemis II ได้ปลุกความตื่นเต้นให้กับผู้คนทั่วโลกอีกครั้ง นี่คือครั้งแรกในรอบกว่า 50 ปีที่มนุษย์ได้บินโคจรรอบดวงจันทร์ และมองเห็นด้านไกลของดวงจันทร์ไม่เคยมีใครพบมาก่อน ภาพของอวกาศอันเวิ้งว้างและเงียบงันมักกระตุ้นความรู้สึกที่ทั้งยิ่งใหญ่และเปราะบางในเวลาเดียวกัน

.

จักรวาลที่เราอาศัยอยู่นั้นมีอายุราว 14 พันล้านปี และเต็มไปด้วยกาแลกซีกว่าหนึ่งแสนล้านแห่ง ซึ่งแต่ละแห่งประกอบไปด้วยดาวฤกษ์จำนวนมหาศาล มากเสียยิ่งกว่าเม็ดทรายทั้งหมดบนโลก ความกว้างใหญ่เช่นนี้สามารถปลุก “ความพิศวง” (awe) และความสงสัยใคร่รู้ในตัวมนุษย์ แต่ในขณะเดียวกันก็อาจทำให้บางคนรู้สึกเล็กน้อย ไร้ความสำคัญ หรือแม้กระทั่งสั่นคลอนในตัวตน

.

งานวิทยานิพนธ์ของ Braaten ในปี 2023 ชี้ให้เห็นว่า ปัจจัยสำคัญที่ทำให้ผู้คนตอบสนองต่อความยิ่งใหญ่ของจักรวาลแตกต่างกัน คือ “ความภาคภูมิใจในตนเอง” (self-esteem) ผู้ที่มีความภาคภูมิใจในตนเองสูงมักมีมุมมองต่อตนเองในเชิงบวก และมีความมั่นคงทางอารมณ์เพียงพอที่จะเผชิญกับสิ่งที่อาจคุกคามภาพลักษณ์ของตน เช่น ความเวิ้งว้างของอวกาศ โดยไม่รู้สึกว่าตนไร้ค่า ตรงกันข้าม พวกเขากลับสามารถเปิดรับประสบการณ์ที่ยกระดับจิตใจ และมองความยิ่งใหญ่นั้นเป็นแหล่งของแรงบันดาลใจ

.

หัวใจสำคัญของเรื่องนี้คือการมี “พื้นที่ปลอดภัยภายในตนเอง” ซึ่งสอดคล้องกับแนวคิดในทฤษฎีความผูกพัน (attachment theory) ที่ระบุว่า การมี “ฐานที่ปลอดภัย” (safe base) ช่วยให้มนุษย์กล้าออกไปสำรวจโลก แม้จะต้องเผชิญกับความไม่แน่นอนหรือสิ่งที่ดูน่าหวาดหวั่น เพราะรู้ว่ามีที่ทางทางใจให้กลับมาเสมอ เมื่อเชื่อมโยงกับการสำรวจอวกาศ ไม่ว่าจะเป็นภารกิจ Artemis II หรือการจินตนาการถึงจักรวาลอันไร้ขอบเขต จะเห็นได้ว่าประสบการณ์เหล่านี้ไม่เพียงเป็นการสำรวจโลกภายนอก แต่ยังเป็นการสะท้อนโลกภายในของมนุษย์ด้วย คนที่มีความมั่นคงในตนเองสามารถยอมรับ “การลดทอนความสำคัญของตนเอง” (self-diminishment) ได้อย่างไม่หวาดกลัว และเปลี่ยนมันให้กลายเป็นความรู้สึกเชื่อมโยงกับสิ่งที่ยิ่งใหญ่กว่า

.

ท้ายที่สุด ความกว้างใหญ่ของจักรวาลอาจไม่ได้มีหน้าที่ทำให้มนุษย์รู้สึกเล็กลงเสมอไป หากแต่เป็นกระจกที่สะท้อนว่า เรามี “พื้นที่ปลอดภัยในใจ” มากเพียงใดในการเผชิญกับความไม่สิ้นสุดนั้น

---- บทความโดย มหาจิตนครคลินิก

#บทความจิตวิทยา #มหาจิตนครคลินิก #คลินิกจิตวิทยา #จิตวิทยาปรึกษา #จิตวิทยาบำบัด #ความรู้จิตวิทยา

อยากเพิ่ม self-esteem | ปรึกษากับนักจิตวิทยา

แหล่งอ้างอิง

• Braaten, A. (2023). When Facing a Cosmic Perspective: How and Why People React Differently to the Vastness of the Universe [Doctoral dissertation, University of Ottawa]. https://ruor.uottawa.ca/server/api/core/bitstreams/2fbc409f-b556-46e1-8c7c-097c3d6f8cb5/content

• Hornsey, M. J., Faulkner, C., Crimston, D., & Moreton, S. (2018). A microscopic dot on a microscopic dot: Self-esteem buffers the negative effects of exposure to the enormity of the universe. Journal of Experimental Social Psychology, 76, 198-207. doi:10.1016/j.jesp.2018.02.009