ทำไมเราถึงเลือกคนรักแบบเดิมๆ ซ้ำไปซ้ำมา?
ทำไมเราถึงเลือกคนรักแบบเดิมๆ ซ้ำไปซ้ำมา?❤️
ใครกำลังเป็นแบบนี้อยู่บ้าง?
เปลี่ยนแฟนไปกี่ครั้ง ก็เหมือนจะเลือกแต่คนแบบเดียวกัน
ตั้งใจไว้ว่าจะไม่เอา "ไทป์นี้" อีกแล้ว แต่สุดท้ายก็ตกหลุมรักกับไทป์เดิมๆ จนบางทีเพื่อนถึงกับถามว่า "นี่เปลี่ยนแฟนแล้วจริงดิ? ทำไมเหมือนคนเดิมเลย?" สิ่งนี้อาจไม่ได้เป็นแค่เรื่องบังเอิญ เราลองมาดูคำอธิบายทางจิตวิทยาที่น่าสนใจกันเลย
.
👶เรื่องราวในวัยเด็กของเรา
จากทฤษฎี Imago เชื่อว่า ประสบการณ์ความรักในวัยเด็กจะสร้าง “ภาพจำของรักที่คุ้นเคย” ฝังอยู่ในใจเราแบบไร้สำนึก
และเมื่อเราโตขึ้น เรามักจะดึงดูดกับคนที่ทำให้เกิดความรู้สึกคล้ายกับความรักที่เคยได้รับในอดีต ทั้งด้านที่อบอุ่นและด้านที่เจ็บปวด
.
ซึ่งสอดคล้องกับงานวิจัยที่สนับสนุนว่า รูปแบบความผูกพัน (Attachment style)🧑🧑🧒 หรือก็คือ รูปแบบบุคลิกภาพที่เกิดจากความสัมพันธ์ในวัยเด็กกับผู้ดูแล จะส่งผลต่อความสัมพันธ์และการเลือกคู่รักในวัยผู้ใหญ่ โดยแบ่งออกเป็น 4 รูปแบบ ดังนี้
Secure Attachment: สบายใจกับความใกล้ชิดและการพึ่งพาตนเอง มีความสัมพันธ์ที่ค่อนข้างมั่นคง
Anxious Attachment: ต้องการความใกล้ชิดมาก แต่ก็กลัวการถูกทอดทิ้ง
Avoidant Attachment: ให้คุณค่าสูงกับความเป็นอิสระ และมักหลีกเลี่ยงความเปราะบาง
Disorganize Attachment: ผสมทั้ง Anxious และ Avoidant มักเกี่ยวข้องกับบาดแผลทางใจที่รุนแรงช่วงวัยเด็ก
และมีสมมติฐานสำหรับการเลือกคู่ 3 แบบ
.
1.ความสบายใจกับสิ่งที่คุ้นเคย (Comfort Zone)😌
หลายคนมีแนวโน้มที่จะดึงดูดและชอบอยู่ใกล้กับคนที่เหมือนกับตัวเอง (similarity-attraction effect) ไม่ว่าจะทั้งรูปแบบความผูกพัน ความคิด ทัศนคติ ค่านิยม งานอดิเรก หรือความสนใจ เพราะว่า
🌟ลดความไม่แน่นอน: สิ่งที่คุ้นเคยทำให้เรารู้สึกปลอดภัยและไม่น่ากลัว
🌟ประมวลผลง่ายขึ้น: สิ่งที่คุ้นเคยใช้พลังสมองน้อยกว่า ทำให้เราตัดสินใจง่ายขึ้น
🌟บรรเทาความวิตกกังวล: สิ่งคุ้นเคยช่วยให้รู้สึกสบายใจ ลดความเครียด
.
💡การศึกษาของ Frazier และคณะ ในกลุ่มตัวอย่างคู่รัก 83 คู่ พบว่าคนที่มี anxious attachment มักคบกับคู่ที่เป็น anxious attachment เหมือนกัน
.
2.ตรงข้ามแต่ลงล็อก🧩
จากทฤษฎีการยืนยันตนเอง (Self-Verification Theory) ถูกนำเสนอว่า ในระหว่างการเติบโตเราก็มักจะสร้างและฝังความเชื่อเกี่ยวกับตนเอง หลายครั้งเรามักจะหาสิ่งที่ยืนยันความเชื่อนั้น หรือก็คือ ดึงดูดคนที่ “ตอกย้ำ” บาดแผลหรือความคาดหวังเชิงลบเกี่ยวกับตัวเอง เพราะบางทีมนุษย์ต้องการสิ่งที่คาดเดาได้ แม้จะไม่รู้ว่าความคิดต่อตัวเองนั้นเป็นความจริงหรือไม่ ตัวอย่าง สำหรับคน Anxious อาจคบกับคน Avoidant จะทำให้รู้สึกเหมือนภาพที่ตัวเองเชื่อมาตลอดว่า “คนอื่นมักจะห่างเหินและปฏิเสธเรา” นั้นเป็นจริง ถึงแม้มันจะเจ็บ แต่มันตรงกับสิ่งที่เราเชื่อ
.
3.เราต่างก็ชอบความปลอดภัย 👷
งานวิจัยของ Latty-Man และคณะศึกษาพบว่า การเลือกคู่รักขึ้นอยู่กับศักยภาพในการให้ความรู้สึกปลอดภัยทางอารมณ์ จากกลุ่มตัวอย่าง 285 คน พบว่าผู้ที่มีลักษณะ Secure Attachment ได้รับความชอบสูงสุดจากผู้เข้าร่วมทั้งหมด นี่หมายความว่า บางครั้งเราถูกดึงดูดจากผู้ที่สร้างความมั่นใจและความปลอดภัยให้เรามากกว่า
.
🤔แต่สิ่งที่น่าสนใจคือ คนกลุ่ม Anxious และ Avoid มีแนวโน้มมองคู่ที่คล้ายตัวเองว่าเป็นคนที่ปลอดภัยกว่า เพราะสิ่งที่มองว่า ‘มั่นคง’อาจถูกบิดเบือนด้วยประสบการณ์วัยเด็ก บางทีเราคิดว่ากำลังเลือกคนที่ดีและมั่นคงกว่าเดิม แต่จริง ๆ แล้วกำลังเลือกคนที่ให้ความคุ้นเคยอีกแล้ว
.
แม้งานวิจัยจะชี้ว่า “รูปแบบความผูกพัน” มีอิทธิพลต่อการเลือกคู่รัก แต่สิ่งสำคัญคือ มันไม่ได้เป็นสิ่งตายตัวและไม่ได้ควบคุมเรา เมื่อโตขึ้น ผ่านประสบการณ์ ความเข้าใจตัวเอง และความสัมพันธ์ที่ปลอดภัย เราก็สามารถขยับตัวเองไปสู่ Secure Attachment ได้
.
🍃ดังนั้น
สิ่งสำคัญไม่ใช่การโทษตัวเองว่า “ฉันเป็นแบบนี้เลยเลือกแบบเดิม” แต่คือการรู้จักรูปแบบของตัวเอง และใช้เวลาในการทำความรู้จักอีกฝ่ายเพื่อสร้างความสัมพันธ์บนความเข้ากันได้ ไม่ใช่จากความเคยชิน
.
สำหรับใครที่อ่านมาถึงตรงนี้แล้ว คุณคิดว่าตัวเองกำลังเลือกความรักจากอะไรมากกว่ากัน? ลองแบ่งปันในคอมเมนต์ได้เลย💬
แหล่งอ้างอิง
Baumeister, R. F., & Vohs, K. D. (2007). Similarity-attraction effect. (Eds.) Encyclopedia of social psychology (pp. 876-876). SAGE Publications, Inc., https://doi.org/10.4135/9781412956253.n517
Chappell, K. D., & Davis, K. E. (2005). Attachment, partner choice, and perception of romantic partners: An experimental test of the attachment-security hypothesis. Personal Relationships, 5(3), 327-342. https://doi.org/10.1111/j.1475-6811.1998.tb00175.x
Firestone, L. (2017). Why Do People Have a Type?. Psychology today. https://www.psychologytoday.com/us/blog/compassion-matters/201702/why-do-people-have-a-type
Frazier, P. A., Byer, A. L., Fischer, A. R., WRIGHT, D. M., & Debord, K. A. (1996). Adult attachment style and partner choice: Correlational and experimental findings. Personal relationship, 3(2), 117-136. https://doi.org/10.1111/j.1475-6811.1996.tb00107.x
Holmes, B. M., & Johnson, K. R. (2009). Adult attachment and romantic partner preference: A review. Journal of Social and Personal Relationships, 26(6-7), 833–852. https://doi.org/10.1177/0265407509345653
Psychology today. (n.d.). Imago Relationship Therapy. https://www.psychologytoday.com/us/therapy-types/imago-relationship-therapy
ความคิดเห็น